Kredi Kartlar´┐Żyla ATM Nakit Avans ´┐Ż´┐Żlemlerin G´┐Żvenli´┐Żi

Genel Giri´┐Ż

Bu dok´┐Żman ATM'den kredi kart´┐Ż ile Nakit Avans ´┐Żekme ile ilgili genel g´┐Żvenlik bilgileri i´┐Żermektedir. Yaz´┐Żdaki bilgiler ki´┐Żisel deneyimlerimden derlenmi´┐Żtir, dolay´┐Żs´┐Żyla eksikler olabilir. Bu yaz´┐Żdan bu t´┐Żr i´┐Żlemlerle ilgili detaylar´┐Ż, sorumluluklar´┐Żn´┐Żz´┐Ż, bankan´┐Żn sorumluluklar´┐Żn´┐Ż, al´┐Żnabilecek ´┐Żnlemleri ve doland´┐Żr´┐Żl´┐Żnca yap´┐Żlabilecekleri bulabilirsiniz.

Kredi Kart´┐Ż ´┐Ż´┐Żlemleri

Kredi kart´┐Ż i´┐Żlemleri genel olarak birka´┐Ż tiptir:

  1. ´┐Żube Nakit Avans
  2. Nakit ´┐Żekme 'Cash Advance' (ATM)
  3. Al´┐Ż´┐Żveri´┐Ż 'Purchase' (POS)
  4. Kredi kart´┐Ż numaras´┐Ż i´┐Żyerine verilerek yap´┐Żlan i´┐Żlemler 'Mail Order / Telephone Order'

Bu s´┐Żralama g´┐Żvenlik s´┐Żras´┐Żna g´┐Żre yap´┐Żlm´┐Ż´┐Żt´┐Żr. En yayg´┐Żn olanlar´┐Ż 2 ve 3 olmakla beraber Elektronik Ticaret 'E-commerce' i´┐Żlemlerini 4 numaral´┐Ż kategoriye sokabiliriz.

Fiziksel Kart (Manyetik Bant) ve ´┐Żifre

Konuyu da´┐Ż´┐Żtmadan bu yaz´┐Żn´┐Żn i´┐Żine d´┐Ż´┐Żt´┐Ż´┐Ż´┐Ż 2 numaral´┐Ż duruma g´┐Żz atal´┐Żm: Sadece ATM ile yap´┐Żlan nakit avans i´┐Żlemlerinde ´┐Żifre/PIN (Personal Identification Number) ZORUNLUDUR, di´┐Żer i´┐Żlemlerde ise kesinlikle KULLANILMAZ. ´┐Żifre kontrol´┐Ż olmadan para ´┐Żekilmesi m´┐Żmk´┐Żn de´┐Żildir. Do´┐Żal olarak buda sizin nakit avans i´┐Żlemlerinize yapt´┐Ż´┐Ż´┐Żn´┐Żz itiraza kar´┐Ż´┐Ż bankanin savunmas´┐Ż olacakt´┐Żr. Kald´┐Ż ki ATM Nakit Avans i´┐Żlemlerinde Chargeback s´┐Żz konusu de´┐Żildir.

Teknik a´┐Ż´┐Żdan bakarsak, kart´┐Żn manyetik ´┐Żeridinde kart´┐Żn numarasi, son kullanma tarihi, PVV (Pin Verification Value) ve CVV (Card Verification Value) bulunur. Bu bilgi ATM taraf´┐Żndan okunur ve ´┐Żifrenizin ba´┐Żka ´┐Żifrelerle gizlenmi´┐Ż hali bankan´┐Żza yollan´┐Żr. Bankan´┐Żz ´┐Żnce bu manyetik ´┐Żeridi kontrol eder, daha sonrada PVV ve bir ´┐Żifre ile yap´┐Żlan i´┐Żlemden ´┐Ż´┐Żkan sonucu sizin ´┐Żifrenizle kar´┐Ż´┐Żla´┐Żt´┐Żr´┐Żr. B´┐Żylece kart kopyalansa da para ´┐Żekmek ´┐Żifresiz m´┐Żmk´┐Żn olmayacakt´┐Żr.

ATM kartlar´┐Żndaki manyetik ´┐Żerit bilgileri TRACK1, TRACK2 ve TRACK3 t´┐Żr. Bunlar i´┐Żinde yayg´┐Żn olarak kullan´┐Żlan´┐Ż TRACK2 dir. TRACK2 de standart bilgiler vard´┐Żr, bu standartlar´┐Ż kart´┐Żn tipi belirler. Mesela t´┐Żm VISA kartlar´┐Żn TRACK2 bilgisi ayn´┐Ż formattad´┐Żr. Bu bilgi her ne kadar g´┐Żvenlik amac´┐Żyla halka a´┐Ż´┐Żk de´┐Żilsede bulunmas´┐Ż ´┐Żok zor de´┐Żildir. Manyetik ´┐Żeritli kart prensipte herhangi bir bankada "kart bas´┐Żm" b´┐Żl´┐Żm´┐Żnde bas´┐Żlabilir. Fakat bu i´┐Żi yapacak cihazlar tedarik edilip kart kopyalama da yap´┐Żlabilir. ´┐Żal´┐Ż´┐Żma prensibi kaset mant´┐Ż´┐Ż´┐Żd´┐Żr. ATM ve POS bu ba´┐Żlamda ayn´┐Ż i´┐Żi yapar. Kopyalama y´┐Żntemiyle doland´┐Żr´┐Żc´┐Żl´┐Żk uzun zamand´┐Żr vardir.

Bu t´┐Żr bir doland´┐Żr´┐Żc´┐Żl´┐Ż´┐Ż´┐Ż farketmenin ´┐Żesitli y´┐Żntemleri vard´┐Żr, mesela TRACK2 ile gelen iki yak´┐Żn s´┐Żreli i´┐Żlemin m´┐Żmk´┐Żn olmad´┐Ż´┐Ż´┐Ż teorik olarak farkedilebilir. Diyelim ´┐Żstanbul'dan TRACK2 gelen bir i´┐Żlem var, daha sonra ´┐Żspanya'dan da TRACK2 olan bir i´┐Żlem gelirse banka b´┐Ży´┐Żk bir performans maliyeti kar´┐Ż´┐Żl´┐Ż´┐Ż´┐Ż bunu farkedebilir ve kart´┐Ż yut mesaj´┐Ż g´┐Żnderebilir.

Sonu´┐Ż #1 : Kart + ´┐Żifre olmadan ATM den Nakit Avans ´┐Żekilemez.

Doland´┐Żrc´┐Żl´┐Żk ihtimalleri :

  1. Kart sahibi doland´┐Żr´┐Żc´┐Żd´┐Żr, inkar ediyor olabilir, kart´┐Ż kopyalam´┐Ż´┐Ż olabilir. (Bankalar´┐Żn ilk verdi´┐Żi ihtimal)
  2. Doland´┐Żr´┐Żc´┐Ż kart sahibinin (´┐Żifreyi bilecek kadar) yak´┐Żn´┐Żd´┐Żr.
  3. Bankadaki ´┐Żal´┐Ż´┐Żanlar doland´┐Żc´┐Żd´┐Żr, kart´┐Żn kopyas´┐Żn´┐Ż basm´┐Ż´┐Żt´┐Żr, fakat ´┐Żifrenizi de´┐Żi´┐Żtirirseniz bu madde ge´┐Żersiz olur.
  4. Doland´┐Żr´┐Żc´┐Żlar ATM makinesinin (veya POS - POS cihazlar´┐Ż da manyetik ´┐Żeridi okuyabilir) tam kontrol´┐Żn´┐Ż ele ge´┐Żirmi´┐Żlerdir veya bankan´┐Żn a´┐Ż´┐Żna s´┐Żzm´┐Ż´┐Żlard´┐Żr, kart´┐Żn manyetik ´┐Żeridini hatta ´┐Żifresinide kaydediyor (ATM lerde ´┐Żifreleme vard´┐Żr ama i´┐Żini bilen birisi taraf´┐Żndan kolayca a´┐Ż´┐Żlabilir), daha sonra kart´┐Ż bas´┐Żp kullan´┐Żyordur.

Bu ihtimaller doland´┐Żc´┐Żl´┐Ż´┐Ż´┐Żn profosyonellik s´┐Żras´┐Żna gore s´┐Żralanm´┐Ż´┐Żt´┐Żr.

Doland´┐Żr´┐Żlmamak i´┐Żin yap´┐Żlabilecekler:

  1. Asla ve asla ´┐Żifrenizi ATM harici biryere girmemelisiniz.
    • Internet'te elektronik ticaret (e-commerce) yapareken asla ´┐Żifre kontrol´┐Ż yoktur, ancak kart´┐Żn arkas´┐Żndaki numara (CVV2) istenebilir.
    • POS makinalar´┐Żnda ´┐Żifre kontrol´┐Ż mevcuttur fakat sadece POS makinesine bagl´┐Ż olan cihazdan (pinpad) kart´┐Żn sahibi taraf´┐Żndan girilmelidir.
    • Telefonda veya mektupla (MO/TO) yap´┐Żlan al´┐Ż´┐Żveri´┐Żlerinizde kesinlikle ´┐Żifrenizi s´┐Żylememelisiniz ´┐Ż´┐Żnk´┐Ż bu t´┐Żr durumlarda zaten ´┐Żifre kontrol edilmez. (yani kar´┐Ż´┐Żdak´┐Ż doland´┐Żr´┐Żc´┐Żd´┐Żr)
  2. Baz´┐Ż durumlarda CVV2 sorulabilir bu numara kart´┐Żn arkas´┐Żnda vard´┐Żr yanl´┐Ż´┐Żl´┐Żkla sak´┐Żn CVV2 yerine ´┐Żifrenizi vermeyiniz.
  3. 0000, 1111, 1234, 1978 gibi kolay ´┐Żifreler kullanmay´┐Żn´┐Żz.
  4. Kart´┐Żn´┐Żz´┐Ż bankadan nakit avans i´┐Żlemlerine kapatt´┐Żr´┐Żn. (en kesin y´┐Żntem budur)

Sonu´┐Ż #2 : Kart´┐Żn kopyas´┐Ż bas´┐Żlabildi´┐Żine g´┐Żre ´┐Żifrenize mukayet olmal´┐Żs´┐Żn´┐Żz.

Doland´┐Żr´┐Żld´┐Żm ´┐Żimdi ne yapaca´┐Ż´┐Żm ?

  1. Bankadan soru´┐Żturma, a´┐Ż´┐Żklama isteyeceksiniz
    • Hatali ´┐Żifre denemeleri dahil olmak ´┐Żzere her i´┐Żlem kaydedilir. Bu i´┐Żlemlerin ne zaman nereden yap´┐Żld´┐Ż´┐Ż´┐Ż vs. bellidir.
    • ATM'lerin ´┐Żo´┐Żunda kamera vard´┐Żr. Zaman bilindikten sonra kimin ´┐Żekti´┐Żi bulunabilir.
    • Unutmay´┐Żn b´┐Żyle bir durumda banka asla sizi g´┐Żz ard´┐Ż edemez, hakl´┐Żysan´┐Żz bask´┐Ż yap´┐Żn.
  2. Kart´┐Żn ayn´┐Ż anda ba´┐Żka bir yerde oldu´┐Żunu ispatlamal´┐Żs´┐Żn´┐Żz. Mesela o kartla o tarihlerde yap´┐Żlm´┐Ż´┐Ż uzaklarda bir al´┐Ż´┐Żveri´┐Ż ´┐Żrnek olabilir.
  3. B´┐Ży´┐Żk bir ihtimalle paray´┐Ż t´┐Żp´┐Ż´┐Ż t´┐Żp´┐Ż´┐Ż ´┐Żdeyeceksiniz.

Sonu´┐Ż #3 : Herseye ra´┐Żmen size bankan´┐Żz´┐Żn doland´┐Żr´┐Żc´┐Żl´┐Żk (fraud) servisi yard´┐Żmc´┐Ż olabilir.

Sonu´┐Ż #4 : Kredi kart´┐Ż i´┐Żi riskli bir i´┐Żtir ve bu riski banka g´┐Żze alm´┐Ż´┐Żt´┐Żr, bu t´┐Żr bir i´┐Żte doland´┐Żr´┐Żc´┐Żl´┐Żk olabilir, bu bankan´┐Żn ve sizin ortak riskinizdir. Burda sorumluluk ge´┐Żme 'liability shift' noktas´┐Ż vard´┐Żr, bu her t´┐Żr i´┐Żlem i´┐Żin sorumlulu´┐Żun kimde oldu´┐Żu heryerde a´┐Ż´┐Żk a´┐Ż´┐Żk yazar.

ATM i´┐Żin konu´┐Żursak ´┐Żifre biliniyorsa sorumluluk aynen m´┐Ż´┐Żteride demektir, bu y´┐Żzden buyuk bir ihtimalle kredi kart´┐Żn´┐Żzdan nakit avans ´┐Żekildiyse bu parayi odemek zorunda kal´┐Żrs´┐Żn´┐Żz.

G´┐Żvenlik s´┐Żrekli artt´┐Żr´┐Żlmaya cal´┐Ż´┐Ż´┐Żl´┐Żyor, nisan ay´┐Żnda BKM taraf´┐Żndan Turkiyedeki bankalarda MO/TO ve E-Commerce i´┐Żlemler i´┐Żin CVV2 mecbur k´┐Żl´┐Żnd´┐Ż. Bu g´┐Żvenlik dertleri ancak ve ancak kredi kartlar´┐Żn´┐Żn SMARTCARD haline d´┐Żn´┐Ż´┐Żmesiyle ´┐Ż´┐Żz´┐Żlebilir. VISA mesaj format´┐Żn´┐Ż geni´┐Żletti ve chipcard deste´┐Żini yak´┐Żnda y´┐Żr´┐Żrl´┐Ż´┐Że sokacak. Internet ´┐Żzerinde SET (Secure Electronic Transaction) standard´┐Ż bu gayeye hizmet vermek ´┐Żzere haz´┐Żrland´┐Ż ve yava´┐Ż yava´┐Ż oturuyor.

Bu noktada bir pazarl´┐Żk var. D´┐Żnya ´┐Żzerindeki t´┐Żm kartlar´┐Ż smartcard haline d´┐Żn´┐Ż´┐Żt´┐Żrmenin maliyeti bu t´┐Żr doland´┐Żr´┐Żc´┐Żl´┐Żklar´┐Żn sigorta bedelinden cok cok daha fazla, bu y´┐Żzden doland´┐Żr´┐Żc´┐Żl´┐Żk (fraud) kabul ediliyor. Kimse zannetmesinki teknoloji bu t´┐Żr doland´┐Żr´┐Żc´┐Żl´┐Żklar´┐Żn ´┐Żn´┐Żne ge´┐Żemez, ikisininde ´┐Żn´┐Żne ge´┐Żen bir tek ´┐Żey var : MAL´┐ŻYET

Bu konuda verece´┐Żim k´┐Żsa bilgiler bu kadar, bu yaz´┐Żdaki maddelere bir ´┐Żok yeni madde eklenebilir, e´┐Żer biraz yard´┐Żmc´┐Ż olabildiysem ne mutlu bana.

Levent Karakas <levent at mektup dot at>

 

Son g´┐Żncelleme : 12.07.2001